ÖRNEK ALINMASI GEREKENLER

İnsanların bir çoğunun genellikle kendisine örnek aldığı, hal ve tavrıyla benzemeye çalıştığı bir kişi olur. Örnek alınmak üzere seçilen kişiler de çoğunlukla, herhangi bir yeteneği ile ön plana çıkmış ünlülerden birisidir. Çünkü insanlar kendilerinde olmayan bir yeteneğin bir başkasında olduğunu gördüklerinde o kişiye karşı büyük bir hayranlık duyarlar. Hatta bu insanı kendilerine bir nevi lider olarak seçerler.

Örneğin kimisi müziğe karşı ilgi duyuyorsa, dünyaca ünlü bir müzisyen olan Mozart'ı kendisine örnek alır. Onun hayatının örnek bir hayat ve onun kişiliğinin örnek bir kişilik olduğunu düşünür. Kiminin yazar olma hayali vardır bu nedenle ünlü bir yazarı seçer kendisine. Bilime karşı ilgi duyanlar, ünlü bilimadamlarını örnek alırlar. Zengin olma hayali kuranlar, zengin işadamlarının yaşantılarını, hal ve tavırlarını örnek alırlar. Onların konuşmalarını taklit eder, onların dünyaya bakış açılarını öğrenmeye çalışırlar.

Ancak burada ortak olan nokta, örnek alınan kişilerin ahlaklarının ön planda olmamasıdır. Genellikle ahlak yerine meziyet, servet, mevki veya ün ön plandadır. Halbuki ahlaka bakılmadığı için örnek alınan bu kişilerin bir çoğu, insanı kötü veya yanlış bir hayat şekline yöneltir.

Çünkü sırf herhangi bir yeteneğinden ya da sahip olduğu maddi zenginlikten dolayı örnek alınan bu insanlar çoğu zaman, son derece mutsuz ve sıkıntı dolu bir hayatın sahibidir. Kimisi intihar ederek ölmüş, kimisi ruhsal bozukluğu sebebiyle erken yaşta yaşlanmış kimisi ise insanlardan nefret ettiği için yalnız yaşamayı seçmiştir. Bu nedenle onların konuşmalarını, -hareket tarzlarını, mimiklerini, dünyaya bakış açılarını örnek alan kişiler, bir çok şeyi yanlış öğrenir ve yanlış uygularlar.

Müminler ise dünyanın en takva ve en güzel ahlaklı insanları olan peygamberleri örnek alırlar. Dünya üzerinde örnek alınacak olan insanlar Allah'ın elçileridir. Allah örnek alınması için elçileri özel olarak seçmiş ve insanlara göndermiştir. Özenilmesi gereken, hayran olunacak olan onların hali, tavrı, konuşmaları ve dünyaya bakış açılarıdır.

Rabbimiz, "Andolsun, sizin için, Allah'ı ve ahiret gününü umanlar ve Allah'ı çokça zikredenler için Allah'ın Resûlü'nde güzel bir örnek vardır." (Ahzab Suresi, 21) ayetiyle Resulü'nün bizim için güzel bir örnek olduğunu bildirmektedir. Peygamberler ve elçiler Allah'a tam teslim olan ve sürekli olarak vicdanlarını dinleyen insanlardır. İmanlarından kaynaklanan büyük bir akla sahiptirler. Bu nedenle bir insan kendisine örnek arıyorsa peygamberlerin anlattıklarını, öğütlerini, olaylar karşısındaki tepkilerini öğrenmesi gerekir.

Hayranlık duyulacak olan insani meziyetlerin en yüksek seviyeye ulaştığı insanlar peygamberlerimizdir. Onlar, dünyanın en üst kültürüne sahip olan kişilerdir. Dünyanın en akıllı insanları oldukları için misafir ağırlama tarzları, sanat anlayışları, zevkleri, hitap şekileri, saygı gösterme şekilleri görülmemiş bir modernlikte ve inceliktedir. Sanat anlayışının ve kültürün yüksekliği akılla orantılı artacağı için peygamberler, bu yüzyılın cahiliye toplumunun çok ilerisinde bir sanat kültürüne sahip olan insanlardır. Bu, Hz.Süleyman'ın sarayının döşeniş şekline dair Kur'an'da verilen birkaç örnekten açıkça ortaya çıkmaktadır. Evin kapısının girişinde altından sular akan bir cam zemin tarif edilmektedir, ki bu cam zeminin çok özel bir yapıma sahip olduğu üzerine basan kişinin camı farketmeyerek suya gireceğini sanmasından anlaşılmaktadır. Bunun gibi Hz. Süleyman'ın bahçesindeki heykellerden, dev çanaklardan, havuzlardan bahsedilmektedir.

Konuşma üstünlüğü konusunda da en büyük örnek elçilerdir. Karşılarındaki insanların bir anda bütün hayat tarzlarını değiştirmeye karar vereceği kadar etkili ve hikmetli bir anlatım şekilleri vardır. Kuran'da bu etkileyicilik 'anlatım çarpıcılığı ' ve 'hikmet' olarak bildirilir. Anlatım çarpıcılığı bir anlamda, aklın sözcüklere dönüşmüş şeklidir. Çok yüksek bir akla sahip olan Peygamberler herşeyin en doğrusunu, en etkili, en öz, en iyi anlaşılacak şekilde tarif ederler. Çok karmaşık ve zor bir konuyu bir bilim adamının da, okuma yazması olmayan bir insanın da anlayacağı şekilde açık, sade ve anlaşılır bir şekilde anlatırlar. Peygamberlerin anlatım çarpıcılığı kendi dönemlerinde bütün dünyayı etkisi altına almış ve milyonlarca insanın İslam dinini kabul etmesine vesile olmuştur.

Ayrıca peygamberlerin yaşam şekli insanları hem dünya hem de ahiret hayatlarında kurtaracak olan doğru olan tek yaşam şeklidir. Çünkü insanlar ancak Allah'ın razı olacağı bir hayat sürerlerse mutlu olabilir ve herşeyden önemlisi de kurtuluşa erebilirler. Allah ise razı olacağı yaşam şeklini bizlere peygamberlerin hayatlarından örnekler vererek tarif etmektedir. Bu nedenle onların insanlara olan tavırları, kimlerle beraber oldukları, dini anlatım şekilleri, dini anlatırken kullandıkları yöntemler, sadakat, merhamet, sabır, tevekkül şekilleri bizler için çok önemlidir. Örneğin peygamberler hastalandıkları zaman tepkileri ve tavırları nasıl oluyorsa bizim de öyle olmalıdır. Bir peygamberin misafir ağırlayış şekli nasılsa bizim de öyle olmalıdır. Bir peygamberin öfkeli bir insan karşısındaki üslubu ve anlatımı nasıl oluyorsa bizim de aynı tavrı göstermemiz gerekir. Peygamberler mesleklerine ne kadar zaman ayırmışlar, dostlarını neye göre seçmişler, Allah'a karşı saygıları ve üslupları nasıl, yaşlılara karşı nasıl bir tavır içindeler, adalet anlayışları nasıl ? Bütün bunlar insanların çok dikkatli takip etmesi ve Kur'an'dan incelemesi gereken konulardır. Çünkü doğru olan onların hayatıdır. Kültür, modernlik, sanat, ahlak, akıl, tavır olarak mükemmel olan model peygamber modelidir. Bu nedenle kendisini ilerletmek isteyen bir insanın yapması gereken Kuran'ı okumak ve peygamerlerin hayatını dikkatle incelemektir.