ALLAH ŞIMARANLARI SEVMEZ

Şımarmak Kuran'da yerilen ve inkarcılara ait bir özelliktir. "Şımaranlar" Allah'ın gücünü ve büyüklüğünü kavrayamadıkları için kendi müstakil güçleri olduğunu sanarak yanılırlar. Oysa sahip oldukları her şeyi ve her özelliği Allah'a borçludurlar. Eğer kişi malları ve mülkleriyle şımarıklığa kapılıyorsa, bu büyük bir yanılgıdır. Evini, arabasını, yazlığını, yatını, ter türlü fiziki güzelliği yaratan ve kendisine veren yalnızca Allah'tır. Aynı şekilde eğer bulunduğu mevki ya da konumdan, sahip olduğu zekadan, beceriden, kültürden, görgüden ya da ilimden dolayı kişi diğer insanlara karşı bir büyüklenmeye kapılıyorsa, bu herşeyden önce cahillik alametidir. Çünkü insana tüm bunları veren Allah'tır.

Allah, dünya hayatında insanlara bütün nimetleri bir amaç için verir. Ayette bu amaç Allah tarafından şöyle bildirilir:

"Şüphesiz biz, yeryüzü üzerindeki şeyleri ona bir süs kıldık; onların hangisinin daha güzel davranışta bulunduğunu deneyelim diye." (Kehf Suresi, 7)

Rabbimiz'in Kuran'da bildirdiği gibi insanlar dünya hayatında yaratılan ve kendilerine verilen her şeyle denenirler. Allah insanları sınamak için bu nimetleri kimi insanlara az, kimi insanlara çok vermiştir. İnsanların yapmaları gereken ise, her şeyden önce bunları verenin ve bunların asıl sahibinin Allah olduğunu unutmamak ve sahip oldukları tüm nimetleri ve özellikleri O'nun hoşnut olacağı şekilde kullanmaktır. Eğer Allah dilemiş olsa, bu nimetleri anında çekip alır ve insan bu durumda büyük acze düşer, elinden hiçbir şey gelmez. Bu nedenle insanın Allah'a karşı aczini ve muhtaçlığını bir an bile unutmaması gerekir.

Buna karşın dinden uzak insanların büyük çoğunluğu varlıklı olmaktan, mevkiden ya da fiziksel özelliklerden dolayı şımarıklığa ve yersiz bir sevince kapılırlar. Rabbimiz'in sevmediği bir ahlaktan şiddetle kaçınmak gerekir. Şımarıklığı andıracak tek bir tavır bile mümin ahlakına kesinlikle uymaz.
Allah (c.c.) bir ayette şımararak yapılan tavırlara şöyle örnek verir:

"Bir de yurtlarından refahtan şımarıp-azıtarak, insanlara gösteriş yaparak çıkanlar ve (halkı) Allah'ın yolundan alıkoyanlar gibi olmayın. Allah, onların yaptıklarını çepeçevre kuşatandır." (Enfal Suresi, 47)

Allah'ın ayette de bildirdiği gibi insanlara gösteriş yapmak, insanları Allah'ın yolundan alıkoymak, şımarıklığın en önemli belirtilerindendir. Ve refah içinde olmak şımarıklığa neden olabilmektedir.
Allah, Kuran'da bu insanlara örnek olarak Karun'u vermiştir:

"Gerçek şu ki, Karun, Musa'nın kavmindendi, ancak onlara karşı azgınlaştı. Biz, ona öyle hazineler vermiştik ki, anahtarları, birlikte (taşımaya) davranan güçlü bir topluluğa ağır geliyordu. Hani kavmi ona demişti ki: "Şımararak sevinme, çünkü Allah, şımararak sevince kapılanları sevmez." (Kassas Suresi, 76)

Hz. Musa'nın kavminden olan Karun çok büyük servete ve maddi zenginliğe sahipti. Aslında Karun sahip olduğu bu mülkle denenmekteydi fakat o cahilce bunlardan dolayı büyük bir azgınlığa kapılmıştı. Kavmi kendisine şımararak sevince kapılmamasını, çünkü Allah'ın bu ahlakı sevmediğini, sahip olduklarıyla ahiret yurdunu aramasını söylediği halde: "Dedi ki: Bu bende olan bir bilgi dolayısıyla bana verilmiştir." (Kassas Suresi, 78) Oysa elbetteki bütün insanlara olduğu gibi Karun'a verilen de kendindeki üstün ve önemli özelliklerinden kaynaklanmıyordu. Tam tersine bunların hepsi Allah'ın lütfundandır ve aynı zamanda kendisi için bir deneme konusudur. Allah daha önce gelmiş geçmiş nesillerden bir kısmını Karun'dan çok daha fazla güce ve ihtişama sahip olmalarına rağmen, şımararak azgınlaşmaları sebebiyle yıkıma uğratmıştı. Nitekim Kuran'da anlatılana göre Allah Karun'u da konağı ve sahip olduklarıyla beraber yerin dibine geçirdi. Karun'un eğer şımararak sevince kapıldığı gibi bir gücü olsaydı önce kendisine yardımı dokunurdu. Fakat ne kendisi ne de çevresi ona yardım edemedi.

Yalnızca Karun değil, tarih boyunca daha pek çok insan kendilerine Allah tarafından verilenler nedeniyle şımarıp azıtmaları, büyüklenmeleri ve bu şekilde Allah'ın sınırlarını aşmaları dolayısıyla bozguna uğratılmıştır.

Kuran'da kastedilen şımarıklığın en çok görülen şekli ise insanların zorluk anlarında acizliklerini anlayıp, büyük bir istek ve arzuyla dua etmelerine rağmen, bu zorluk üzerlerinden gittiği anda değişmeleri ve kendilerine verilen şeyler sebebiyle şımararak azgınlığa kapılmalarıdır. Ayette bu gerçek şöyle haber verilir: "Ve andolsun, kendisine dokunan bir sıkıntıdan sonra, ona bir nimet taddırsak, kuşkusuz; "Kötülükler benden gidiverdi" der. Çünkü o, şımarıktır, böbürlenendir." (Hud Suresi, 10)

Sahip oldukları herşeyin Allah'a ait olduğunu ve bunları ancak Allah'ın izniyle kullandıklarını bilmemeleri de onlarda farklı bir etki yapar: Gücü, etkiyi, değeri hep bu sahip olduklarında ararlar ve eğer mala, mülke ya da mevkiye ya da bir takım kabiliyetlere sahiplerse kendilerine güvenleri gelir. Oysa müminler bilirler ki mülk Allah'a aittir ve insanlar arasındaki tek üstünlük kıstası takva, yani Allah'a yakınlıktır.

Müminler, Allah kendilerine nimetler verip, bolluk içinde yaşatsa da, rızıklarını kesip darlıkla imtihan etse de, ölümcül ve zorlu bir hastalık verse ve sonra bundan kurtarıp sağlığına kavuştursa da hep tevazulu ve Allah'a karşı acizliklerini bilen bir tavırda olurlar. Çünkü insan zaten Allah'a son derece muhtaçtır. Hangi şart ve ortam olursa olsun bu değişmez. Allah dilemedikçe insan hiçbir şeye sahip olamaz ya da Allah bir musibet verse bunu Allah dışında hiç kimse üzerlerinden kaldıramaz.