BİR GÜZEL AHLAK ÖRNEĞİ: MEHMET ZAHİD KOTKU

Dini anlatan kişinin davranışları ile anlattıklarının bir bütün içinde olması son derece önemlidir. Cenab-ı Allah bu konunun önemini "Ey iman edenler, yapmayacağınız şeyi neden söylersiniz. Yapmayacağınız şeyi söylemeniz, Allah katında bir gazab (konusu olması) bakımından büyüdü (büyük bir suç teşkil etti). (Saff Suresi, 2-3) ayetiyle bildirmiştir.

Her insan İslam dini hakkında birşeyler öğrenip, bildiklerini başka birine aktarabilir, karşısındaki kişinin güzel ahlaka ilgi duymasını sağlayabilir. Ancak güzel ahlakı anlatan bir insanın, anlattıklarını öncelikle kendisinin uygulaması gerekir. Aksi takdirde anlattıklarının karşı taraf üzerinde hiçbir etkisi olmayacak ya da çok az bir etki gösterecektir.

Peygamber Efendimiz'in yaşamına baktığımızda kendisinin düşmanları tarafından dahi "emin" yani güvenilir bir insan olarak tanındığını görürüz. Aynı şekilde İslam tarihine baktığımızda sahabelerin, değerli İslam alimlerimizin güzel ahlakları ile her zaman ön plana çıktıklarını; davranışlarının, iman etsin ya da etmesin herkes üzerinde çok büyük etkilerinin olduğunu görürüz.

İslam ahlakını insanlara örnek olacak şekilde yaşayan ve anlatan değerli alimlerimizden bir tanesi de Mehmet Zahid Kotku'dur. "Ahlak-ı hasenenin en kıymetlisi ve en mühimi, bu muhabbetullahın kulda tecellisidir." sözleriyle güzel ahlakı yaşamanın önemini vurgulayan Zahid Kotku'nun yaşamı incelendiğinde, hayatının her anında Kuran ahlakını yaşadığı ve çevresinde güzel ahlakı, ihlası ve mütevaziliği ile tanındığı görülecektir.

1315 Hicri yılında Bursa Türkmenzade'de dünyaya gelmiş olan Zahid Kotku Hazretleri, soyadının anlamı gibi son derece "mütevazi" bir kişiliğe sahipti. Geniş kitlelere dini tebliğ etmiş, binlerce kişinin İslam ahlakıyla ahlaklanmasına vesile olmuş bu muhterem şahıs, karşısındaki kişi kim olursa olsun, ilk ona söz hakkı tanır, her zaman ona öncelikli davranır, kesin bildiği bir konuyu bile sanki ilk kez duyuyormuş gibi yumuşak bir tavırla dinlerdi. Munis bir ahlakı olduğu için ilk görüşte insanda sevgi ve saygı uyandıran bir hali olduğu söylenirdi. Geride bıraktığı dev eserleri ile kendinden sonra gelen müslümanlara büyük fayda vermiş olan Mehmed Zahid Kotku, her zaman kendisini tanıyanlar tarafından sevgi ve saygı dolu ifadelerle anılan bir kişidir.

Muhterem babası Peygamber Efendimiz'in sülalesinden gelen bir seyyid olan Zahid Kotku Hazretleri, tasavvuf eğitimi almıştı. Daha sonra muhtelif köy ve kasabalarda dini hizmetini ifa etmiş, tüm yaşamını Allah yoluna vakfederek güzel ahlakı yaygınlaştırmaya çalışmıştır. 1958'de Fatih İskender Paşa Cami'sinde göreve başladıktan vefatına kadar bu vazifede kalan Zahit Kotku, derin ilmi ve ihlaslı tavırları ile çok fazla kişinin İslam dinini tanımasına vesile olmuştur.
Tüm hayatı öğrencilerini eğitmek ve insanlara İslam ahlakını anlatmakla geçmiş olan Zahid Kotku Hazretleri, güzel ahlakıyla örnek olduğu gibi, tüm müslümanları da bizzat bu ahlakı yaşamaya teşvik etmiştir. Samimi bir müslümanın çok iyi bildiği ve anlattığı İslam ahlakını öncelikle, kendi hayatında uygulamaya geçirmiş olması gerektiğini eserlerinde vurgulayan Mehmet Zahit Kotku bu konunun ehemmiyetini şu şekilde ifade etmiştir:

"Ahlak-ı hamideyi, mümkün mertebe elimizden geldiği, dilimizin döndüğü ve aklımızın erebildiği kadar izah etmeğe çalıştık. Şüphesiz bunlar her mümin ve muvahhid için ve hatta bunların, insanın içerisine yerleşmesi ve mucibince amel edilmesi bir meseledir. Çünkü bilmek başka, yapabilmek yine başkadır. İnsanın bildiği iyi şeyleri her zaman ve her yerde yapabilmesi pek büyük bir muvaffakiyet olup ancak Cenab-ı Hak'kın o kimseye karşı aşikar olan bir sevgisinin ve tevfikinin alametidir. Buna mazhariyyet, her bakımdan terkibe şayandır. Bizim gibi zuafanın ise, bu gibi, herkesin sevip beğendiği güzel ahlak ile ahlaklanması pek çok mücadele ve mücadelelerdeki muvaffakiyetine de bağlıdır." (Mehmet Zahit Kotku, Tasavvufi Ahlak)

Mehmet Zahid Kotku Hazretlerinin müslümanlar üzerindeki olumlu etkisi ve bu kadar çok sevilen bir insan olması, İslam ahlakını her yönüyle yaşayan bir müslüman olmasından kaynaklanmaktadır. Örneğin vicdan anlayışı, son derece ince bir vicdan anlayışıdır. Mehmet Zahid Kotku, Allah'tan çok korkan ve O'nu çok seven her insanın sahip olacağı bir titizlik içinde vicdanını kullanmıştır. Eserleri, Allah'ın emir ve yasaklarına, Peygamber Efendimiz'in sünnetine harfiyyen uyulması gerektiğini anlatan örneklerle doludur. Güzel bir selamla selam vermekten israf etmemeye, yetim malına göz dikmemeye kadar pek çok hükmü hikmetli sözleriyle müslümanlara açıklamıştır.

Peygamber Efendimiz de "Sizin bana en sevgiliniz ve kıyamette meclis cihetinden en yakınınız, ahlaken en güzelinizdir" sözleriyle güzel bir ahlaka sahip olmanın son derece önemli olduğunu buyurmuşlardır. İşte bu nedenle tüm müslümanlar için elzem olan, Kuran'da tarif edilen ve Mehmet Zahit Kotku gibi İslam alimlerinin yaşamlarında örnekleri görülen güzel ahlaka bir an önce sahip olmak için yarışmaktır.