Hayvanlarda Yön Bulma - 1

Hayvanlarda bilimin henüz tam bir açıklama getiremediği bir başka akılalmaz konu da, yön bulma yetenekleridir.

Yaygın kanıya rağmen, yön bulma sadece ilkbahar ve sonbaharda göç eden kuşlara ait bir olgu olmayıp, arı, kelebek, balık gibi pek çok hayvana da, Allah tarafından ilham edilen bir özelliktir.

Bir kişinin bir yere ulaşmak istediğinde bir haritaya ve gideceği yönü bulmak içinse bir pusulaya gereksinimi vardır. Ancak bu şekilde bulunduğu konumu ve hareket edeceği doğrultuyu belirleyebilir. Peki bu canlılar, nasıl önceden varmak istedikleri yeri belirleyip, bu tip bir teknolojik aletten yararlanma ihtiyacı duymadan, gidecekleri yere ulaşmaktadırlar? Bir insanın senelerce süren bir eğitim ile öğrendiği harita bilgisi, rüzgarın yönünü veya suyun akışını hesaplama gibi bilgileri, bu canlılar nasıl bilebilmekte ve şaşırmadan uygulayabilmektedirler?

Pusulalar bile çeşitli madenlerin ve manyetik çekim alanlarının etkisiyle bozulabilirken, kuşlar binlerce kilometre yolu herhangi birşeyin yardımı olmaksızın hiç şaşmadan katedebilirler. Bilindiği gibi kuşlar göçleri esnasında, bir hayli kilo ve güç kaybetmekte, hatta bazı kuş cinsleri, örneğin küçükötleğenler, 3800 km süren sonbahar yolculuklarında, vücut ağırlıklarının yarısını yitirmektedirler. Böylesine bir efor sarfetmelerini gerektiren bu zorlu yolculukta, yönlerini tayin edebilmeleri, şüphesiz kuşların kendilerine ait kabiliyetlerinden veya zeka düzeylerinin üstünlüğünden kaynaklanmamaktadır. Bu göçün her anında, bir ilham edenin, bir üstün gücün etkisi ve yönlendirmesi açık olarak görülmektedir.

"Onlar üsterinde dizi dizi kanat açıp kapayarak uçan kuşları görmüyorlar mı? Onları Rahman olan Allah'tan başkası tutmuyor. Şüphesiz O herşeyi hakkıyla görendir." (Mülk Suresi 19)

Bu konuya şaşıtıcı diğer bir örnek ise somon balıklarıdır. Somon balıklarının özelliği, akarsu yataklarında doğup, akarsular boyunca akıntı yönünde ilerleyerek denize ulaşmalarıdır. Buraya kadar olaylar normal seyrinde gelişiyor gibi gözükür. Akarsu yataklarında yumurtadan çıkıp açık denizlere ilerleyen pek çok balık türü mevcuttur. Ancak somon balıklarını diğer balıklardan ayıran bir başka özellikleri vardır.

Olgunlaşma sürecini tamamlayıp yumurtlamaya hazır oldukları dönemde, bu balıklar anlaşılmaz bir biçimde, doğdukları akarsuyun denize döküldüğü noktaya doğru ilerlerler. İşte olağanüstülük bu noktada başlar, zira somon balıkları için amansız bir yolculuk başlamıştır. Okyanusun her yerinden tek bir bölgede biraraya gelip topluca akarsuların çıkış kaynağına doğru yola çıkarlar.

Bir akarsuyun akış hızı ile orantılı olarak, yalnız kum tanelerini değil, çakıl taşlarını hatta kaya parçalarını bile sürükleyebildiğini göz önünde bulunduracak olursak, bu büyük güce karşı, akıntıya ters yönde bir ilerleme, takdir edileceği gibi çok büyük bir çaba gerektirecektir. Nitekim türlü zorluklarla mücadele ederek bu uzun yolu kateden somon balıkları yumurtalarını doğdukları akarsuya bıraktıktan sonra birer ikişer ölürler.

Bilimadamları günümüzde hala bu tavırları açıklayıcı cevapları bulamamaktadırlar. Zira bu balıklar, bedenlerine oranla son derece büyük engelleri aşıp, çeşitli güçlüklere katlanarak bu yolculuğu tamamlamak yerine, bulundukları sularda çiftleşip yumurtlayarak yaşamlarını sürdürebilirlerdi. Ancak doğadaki tüm diğer olaylarda da görüldüğü üzere, bu örnektede sonsuz bir gücün ve yüce bir yönlendiricinin ilhamı açıkca anlaşılmaktadır. Bu yolculukta balığa, yönü tayin ettiren, gerekli gücü veren, müminlerin imanına iman katmaları için gösteren yine Cenab-ı Allah'tır.