|
Kardelen
Doğadaki
her canlı, varlığını korumak için, yapısına ve ihtiyacına uygun
koşullarda bulunmak zorundadır. Bitkiler için bu ortam ve denge
yanıbaşlarında kurulmuştur. Bitkilerin kimi humuslu veya nemli topraklara
ihtiyaç duyarken, kimi kuru toprak istemektedir. Elbetteki bu özel
ortamları, ne kendileri birer tohum iken ne de olgunlaşmışken seçebilecek
iradede değildirler. Hiç şüphesiz, onlara bu uygun koşulları var
eden, rızkını veren Cenab-ı Haktır.
"Yeryüzünde
hiçbir canlı yokur ki, rızkı Allah'a ait olamasın. Onun karar
yerini de geçici bulunduğu yeri de bilir. Tümü apaçık bir kitapta
yazılıdır." (Hud Suresi, 6)
Rabbimiz,küçük
bir tohumu vesile ederek, çeşitli güzellik ve ilimle yarattığı bitkilerin
kimini soğuğa, kimini de sıcağa dayanıklı kılar. Kardelen çiçeği
de, narin ve ince yapısına rağmen, zararlı hayvanlar ve hastalıklarla
mücadele edebilmesi bakımından, üstün genetik özelliklere sahip
olarak yaratılmıştır. Topraktan çıkışı esnasında, şaşılacak derecede
sağlamlık göstererek buzlanan kar tabakasını rahatlıkla kaldırabilen
bu narin bitki, -15 C'nin altında bile gelişimini sürdürebilmektedir.
İnsanların dahi normal koşullarda dayanamayacağı bu dondurucu soğukta,
son derece narin bir bitki olan kardelen, karların, buzların erimesini
beklemeden, sıyrılıp boy vermektedir.
Yapay koşullarda yetiştirilmesi çok zor olan bu bitki, ülkemizin
çeşitli bölgelerinde sekiz çeşidi yetişmektedir. 45 metreden 1100
metre yükseltiye kadar olan ağaçların bulunduğu orman yamaçlarında
yetişerek, geniş bir alana yayılabilen kardelenler, yalnızca tohumla
değil, toprak altında gelişen soğancıkların yardımıyla da çoğalırlar.
Her kardelen bitkisi ana soğanın yanında geşeltirdiği bir soğancık
sayesinde ertesi yıl yeni bir bitki ürebilir.
Cenab-ı Allah, kardeleni yarı ıslak toprakta yetişebilecek özellikte
yaratarak, çiçekler için erken ve soğuk olan Ocak, Şubat aylarında
bile bu narin bitkiyle etrafı süsler. Bu estetik görünüşün yanısıra,
kanser ve kalp hastalıkları dahil pekçok hastalığın tedavisinde
kullanılmaktadır. Ayrıca, içerdiği "lektin" adındaki protein
de yaprak bitleri üzerinde etkilidir. Bediüzzaman da Mesnevi-i Nuriye'sinde
bitkilerden şöyle bahsetmektedir.
"...
Ve öyle tevfik-i hareket ediyorlar ki, onların o hareketlerinde
bir şuur, bir basiret, bir kasd, bir irade, bir ilim, bir kemal
bi hikmet parladığı görünüyor.

|